گنبد

گنبد مسجد جامع ایروان آجری و دوپوسته است. آهیانه (پوستۀ زیرین) و گنبد (پوستۀ رویی) با فاصله‌ای برابر 325سانتیمتر از یکدیگر قرار دارند. گنبد به شیوۀ سروی و متناسب با شرایط اقلیمی سرد و برفی ایروان، به صورت تیز و تند ساخته شده است. هیچ‌گونه ارتباط سازه‌های بین دو پوسته وجود ندارد و پوسته‌ها به صورت مستقل عمل می‌کنند و مانند سایر گنبدهای مشابه دو پوش از طریق تیغه‌های آجری شعاعی (خشخاشی‌ها) به یکدیگر تکیه ندارند و فاقد کش‌های چوبی‌اند. تنها ارتباط  شبه سازهای بین دو پوسته در محل نوک‌ها وجود دارد که عبارت است از ستونی چوبی که به نظر نمی‌رسد نقش سازه‌ای داشته باشد و احتمالاً با طوق روی گنبد مرتبط است.

آمود یا روکش پوشش بیرونی را کاشی‌های نرۀ ریشه دار (به قطر بیست سانتیمتر) می‌پوشاند که نقش سازهای به آن می‌دهد و کمک پوشش رویین محسوب می‌شود که ضخامت آن یک آجر است (25سانتیمتر)
ساقۀ گنبد، که دوازده  نورگیر در آن تعبیه شده، استوانهای است به ضخامت هشتاد سانتیمتر با ترکیب سنگ و آجر. سنگ پاکتراش ضخیمی، که همزمان با آجر چیده شده، نمای ساقه را میسازد.


در  رنگبندی  گنبد  تلاش شده تا از رنگ طلایی در کنــار رنگ آبــی آسمانـی (کبود) استفاده شود. تأکید در ترکیب این دو رنگ، که به فضا شادابی و نشاط میبخشد، چه در نمای پیشطاق و چه در گنبد (کاشیهــای هفت رنگ و ترنجهای یاعلی) دیده میشود. این ترکیب در بازسازی سال 1390  و تجدید پوشش کاشیکاری گنبــد نیــز محفوظ مانــده است.

 

پیوندها